تلکس Oruj.ir | عروج: آسيب شناسي فعاليت تاكسي هاي اينترنتي
سه شنبه، 13 تیر 1396 - 11:54     کد خبر: 3937

همزمان با زمزمه هاي ورود تاكسي هاي اينترنتي به شهر اهواز با ظرفيت هاي و حواشي آن آشنا شويم.

به گزارش عروج؛ با گسترش تكنولوژي شركت هاي تاكسي ياب به صورت آنلاين در جهان نيز توسعه پيدا كردند و با موفقيت هاي چشمگيري نيز رو به رو بوده اند كه سرآمد آنها را مي توان شركت اوبر ناميد كه گردش مالي بسيار بالايي از اين كسب و كار نوپا براي خود فراهم كرده است.

چند صباحي است كه برخي شركت هاي اين چنيني نيز در ايران و به طور خاص شهر تهران اقدام به راه اندازي سرويس تاكسي ياب آنلاين كرده اند كه  اخيرا جنجال مجوزهاي كاري آنها نيز سروصداي زيادي به پا كرده است؛ حال پس از تجربه اين شيوه نوين خدمات دهي در شهر تهران و ديگر شهرها برخي مسئولين و شركت ها از راه اندازي اين تكنولوژي در شهر اهواز و پيگيري مقدمات آن سخن مي گويند. به طوري كه معاون امور عمراني استانداري خوزستان هم پاي كار اين طرح آماده و از آن به عنوان طرح تحول مطلوبي در راستاي رفاه حال شهروندان در بحث حمل و نقل عمومي ياد مي كند. در ادامه به بررسي روال كاري يكي از اين شركت ها و آسيب شناسي آن در كسب و كار و جامعه مي پردازيم.

هومن دميرچي اسنپ

موسس اسنپ و تپ سي

رتبه ۳ كنكور سال ۸۴ و فارغ التحصيل برق دانشگاه صنعتي شريف يكي از موسسان دو پديده نوظهور به نام تپ سي و اسنپ است كه اخيراً جنجال زيادي به پا كرده است.

۲۲ فروردين سال ۹۵، شركتي در اداره ثبت شركت ها و موسسات غيرتجاري ايران ثبت مي شود به نام شركت سهامي خاص پيشگامان فن آوري و دانش آراميس. كه عموم مردم با نام تجاري «تپ سي» آن را مي شناسند. در ميان اولين موسسان يك نام آشنا به چشم مي خورد: هومن دميرچيلو.

او يك سال در شركتي به نام كاماسيستم و ۳ سال در ايرانسل كار كرد و بعد به فرانسه رفت تا مدرك فوق ليسانس خود را در حوزه بازرگاني بگيرد. بعد از آن بود كه به ايران آمد و سه گانه خود را رقم زد: تاكسي ياب، اسنپ و تپ سي.

اسنپ


ساز و كار اسنپ و تپ سي

اسنپ، اپليكيشن درخواست خودرو روي گوشي هاي هوشمند است كه به عنوان پل ارتباطي بين كاربران مسافر و راننده عمل مي كند و درخواست مسافر را به نزديك ترين كاربر راننده ارسال مي كند. پس از قبول درخواست از جانب راننده، مسافران اطلاعات راننده را مشاهده مي كنند و زماني كه طول مي كشد كه راننده به مسافر برسد، براي مسافر مشخص مي شود.

پس از سوارشدن مسافر در خودرو، امكان پرداخت آنلاين نيز براي مسافران مهيا مي شود و در پايان سفر امكان امتيازدهي به رانندگان فراهم مي شود. تيم كنترل كيفي و پشتيباني اسنپ به صورت ۲۴ ساعت بر اساس امتيازات مسافران، اقدامات مختلفي را انجام مي دهند؛ به عنوان نمونه بعضي از اين اقدامات، منجر به آموزش مجدد رانندگان مي شود.

آسيب هاي اجتماعي

با وجود موفقيت هايي كه اسنپ به دست آورده است، و در كنار برخي مزايايي كه براي مسافران به ارمغان آورده است اما به نظر مي رسد، در كنار همه اين موارد، مشكلات و تهديداتي نيز براي برخي از شهروندان به وجود آورده است. براي مثال با رواج پديده تاكسي يابي آنلاين عملا در كسب و كار تاكسي ها و تاكسي تلفني هاي سطح شهر اخلال وارد شده و اين پديده جديد مي تواند باعث آسيب وارد كردن به برخي خانواده ها شود كه امورات زندگي خود را از طريق جا به جايي مسافر به عنوان شغل اول و اصلي خود دارند در حالي كه رانندگاني كه در اسنپ و تپ سي حضور دارند،  به صورت تفريحي و گذري و شايد به عنوان شغل سوم و چهارم خود به اين قضيه نگاه كنند. مورد ديگر كه وجود دارد اين است كه روال مشغول به كار شدن در اسنپ تا لحظه نگارش اين مطلب، اصلا روال سخت و پيچيده اي نبوده و حتي صاحبين خودروها بعضا اصلا برچسب اسنپ را هم ندارند و تنها با ارسال كپي كارت ملي و شناسنامه از طريق تلگرام(!) براي شركت، و نصب اپليكيشن اسنپ و يك تماس تلفني و آموزش روال كار به سادگي در اين مجموعه مشغول به كار مي شوند. اما مشكل اين سادگي كجاست؟

مشكل از جايي شروع مي شود كه وقتي فردي بدون قرارداد و بدون در اختيار گذاشتن وجه التزام لازم براي حسن انجام كار و پايبند بودن به قوانين شركت به سادگي وارد اين مجموعه مي شود، شاهد پديده نويني در جامعه خواهيم بود. به اين صورت كه اگر تا قبل از اين، ناهنجاري ترمز زدن ماشين هاي لوكس و گران قيمت براي سوار كردن برخي خانم هاي خاص عملي خلاف عرف جامعه محسوب مي شد اما با اين ساز و كار استخدامي ساده و به ظاهر قانوني اين عمل ناهنجار اجتماعي به امري عادي و هنجار اجتماعي تبديل شده است چرا كه نگارنده اين مطلب خود شاهد حضور اتومبيل گران قيمت بنز CLS در مجموعه اسنپ بوده كه از طريق اسنپ اقدام به جا به جايي برخي مسافرين خاص كرده است.  اينكه ماشين هاي گران قيمت در مجموعه اسنپ مشغول به فعاليت شوند، مسئله غيرقانوني و عجيبي نيست اما سوالي كه پيش مي آيد اين است كه آيا اين كسب و كار براي تفريح و تجربه افراد راه اندازي شده است يا بيشتر افراد حاضر در اين طرح از روي فشار مالي كه در زندگي تحمل مي كنند تن به اين كار داده اند؟  آيا فردي كه خودروي ۴۰۰ ميليون توماني سوار شده است در فشار مالي قرار دارد كه براي رفع امورات زندگي به اين كار مشغول شود؟  مسلماً جواب خير است!

در همين رابطه، محسن سرخو رئيس كميته حمل ونقل شوراي شهر تهران نيز معتقد است، از آنجايي كه ميزان رضايت مردم از اين اپليكيشن‌ها بالاست نبايد مانع فعاليت آنها شويم اما نگراني هايي نيز وجود دارد كه بايد برطرف شود.
وي با اشاره به جلسه اخير كميته حمل و نقل شورا با مديران اين شركت‌هاي خصوصي افزود: مديران اين شركت هاي خصوصي بايد تمهيداتي بينديشند تا موجبات سفر ايمن و مطمئن مردم را فراهم كنند.

سرخو با بيان اينكه مسئولان اين دو شركت مي توانند دو اقدام پيشنهادي را انجام دهند، گفت: مديران اين شركت ها مي‌توانند استفاده از خودورهاي شخصي را كنار بگذارند و از ظرفيت تاكسي‌هاي پايتخت استفاده كنند و متناسب با ساز و كار خود اين تاكسي ها را در اختيار گرفته و نسبت به جابجايي مسافران اقدام كنند و اين در حالي است كه تاكسي ها به دليل امنيت بيشتر مورد توجه مردم قرار مي‌گيرند و از سويي ديگر امكان تردد در تمامي مناطق شهر را دارند.
رئيس كميته حمل و نقل شوراي شهر با اشاره به دومين گزينه پيش روي اين شركت هاي خصوصي تصريح كرد: در روش دوم اين شركت ها مي توانند از خودروهاي شخصي نيز استفاده كنند اما بايد رانندگان و خودروهاي بكار گرفته شده از يك استاندارد و پروتكل مشخص استفاده كنند و تفاهم نامه اي في مابين آنها و مسئولان حمل ونقلي پايتخت به امضاء برسد و رانندگان از ضوابط خاصي پيروي كنند نه اينكه بدون رعايت صلاحيت خودرو و راننده به جابجايي مسافران مشغول باشند!

وي با بيان اينكه ما بايد به مردم اطمينان دهيم كه استفاده از خودروهاي اين شركت ها بي خطر است گفت: متاسفانه با اينكه در جلسه اخير با اين مديران مقرر شد كه آنها براي ما متن تفاهم نامه اي ارسال كنند تا در مورد بندهاي آن به توافق برسيم اما تاكنون آن را ارسال نكردند و بايد گفت واقعيت اين است كه اگر همكاري متقابل نباشد اين گونه اقدامات و فرايند فعاليت ها قابل دوام نيست چرا كه بايد به مردم اطمينان دهيم استفاده از اين خودروها بي خطر است. در واقع بحث ما اين است كه در حال حاضر مردم از كيفيت و ارائه خدمات و نرخ و قيمت اعلام رضايت كردند؛ اما چه اطميناني وجود دارد كه نرخ و كنترل ها همين طور ادامه يابد؟ و يا چه تضميني وجود دارد كه در بين رانندگان اين شركت ها كه صلاحيتشان بررسي دقيقي ندارد، يك مورد خفاش شب نباشد! پس لازم است بررسي هايي انجام گيرد و بعد به مردم سرويس ارائه كنند.

تاكسي راني و اسنپ

اعلام برائت تاكسي راني از وقوع هرگونه همكاري با اسنپ

معاون فني و بهره برداري سازمان مديريت و نظارت بر تاكسيراني شهرتهران گفت:به هيچوجه اسنپ (تاكسي ياب) يا هرگونه سرويس درخواست خودروي آنلاين مورد تأييد سازمان تاكسيراني نيست وتاكسيرانان شهر تهران هيچگونه مشاركتي با گروه هاي مذكورنداشته ودرصورت همكاري مرتكب تخلف شده اند.

سازمان تاكسيراني اعتراض خود نسبت به فعاليت گروه هاي اسنپ را به دستگاه هاي قضايي و نظارتي اعلام كرده زيرا قانون ،شهرداري و سازمان تاكسيراني را مرجع حمل مسافر و بار درون شهري قرار داده و اين امر حق مسلم اين سازمان است.

با اين اظهار نظر رييس اتحاديه فناوران و رايانه، به نظر مي رسد كه فعلا هيچ مرجعي پاسخگوي مشكلات احتمالي پيش امده بين مسافران و رانندگان شركت اسنپ نيست و هر يك به نوعي از قبول مسئوليت شانه خالي مي كنند كه يكي از ايرادات جدي فعاليت اسنپ همين مورد است؛ چرا كه اگر مسافري سوار بر تاكسي شود و مشكلي بين او و راننده پيش بيايد، مقام پاسخگو قطعا تاكسيراني خواهد بود؛ اگر بين مسافر و راننده آژانس مشكلي پيش بيايد قطعا مقام پاسخگو رييس آژانس خواهد بود و اگر هم فردي سوار بر خودرويي شخصي براي تردد در خيابان ها نمايد، در واقع مسئوليت هر گونه مشكل احتمالي كه پيش بيايد را قبول كرده و متوجه خود مسافر است. حال آنكه شركت اسنپ براي فعاليت در اين زمينه اقدام به اخذ مجوز كرده و خود را از مسافربرهاي شخصي جدا كرده آيا در هنگام بروز مشكل پاسخگو خواهد بود؟ به نظر نمي رسد چنين باشد چرا كه هيچ قرارداد مكتوب و يا وجه التزامي بين راننده و اسنپ براي پيگيري هاي بعدي وجود ندارد و از طرفي مقامي كه به آنها مجوز فعاليت در اين زمينه را هم داده از زير بار مسئوليت شانه خالي كرده است.

نكته ديگري كه در اين زمينه به ذهن خطور مي كند اين است كه شايد بسياري از افراد از قيمت هاي پايينتر اسنپ نسبت به تاكسي ها و يا آژانس ها خرسند باشند و خواهان ادامه فعاليت به همين منوال اين شركت باشند اما آيا اين دسته از افراد به اين نكته دقت كرده اند كه طبق قانون تعزيرات هم گران فروشي جرم است و هم ارزان فروشي؟ تصور كنيد در يك پاساژ كه همه موبايل مي فروشند، و قيمت يك مدل از گوشي ها رو اكثر فروشندگان ۱ ميليون تومان اعلام كرده اند، به يكباره يكي از فروشندگان براي جلب مشتري بيشتر، قيمت همان مدل از گوشي را ۵۰۰ هزار تومان اعلام كند؛ شما به عنوان يه ناظر بي طرف بگوييد در اين شرايط چه پيش مي آيد؟ قضيه وقتي بغرنج تر مي شود كه بدانيد آن فروشنده كه اقدام به ارزان فروشي كرده اصلا مجوز فعاليت در حوزه فروش گوشي هم ندارد!

به نظر مي رسد با ادامه اين روند توسط اسنپ، رانندگاني كه شايد فعاليت در اسنپ شغل دوم و سوم آنها باشد در حال ايجاد اخلال در شغل اصلي برخي ديگر كه همانا تاكسي داران هستند، مي باشند. اگر از ديدگاه صنفي به اين قضيه نگاه شود ايرادات فراواني به طرح وارد است ولي از ديد مسافر قطعا اسنپ به واسطه سرعت در حضور در محل و قيمتهاي پايينتر خوشايند است ولي اگر همين مسافر خود را در جايگاه يك تاكسي دار قرار دهد قطعا نظرش عوض مي شود.

در پايان به مسئولين مربوطه پيشنهاد مي شود پيش از اجراي چنين طرح هايي لازم است تمام ابعاد آن به خصوص مسائل مربوط به اشتغال را آسيب شناسي نمايند تا از هرگونه بحران و ناهماهنگي در جامعه جلوگيري شود.

 

مرجع/ كليك


برگشت به تلکس خبرها